De band met sigarenbandjes

Ook in andere landen worden er wel sigarenbandjes verzameld,maar Nederlanders zijn er wel bijzonder sterk in. En geen wonder:op  het gebied van tabak,sigaren en hun bandjes hadden  we een reputatie hoog te houden
 

Drie herdenkingskaarten die sigarenfabrikant Washington uitbracht naar aanleiding van de moorden
op John en Robert Kennedy dominee Martin luther King. Deze kaarten behoren tot de relatief dure
verzamelobjecten.

 

Ze zijn er gelukkig nog: verzamelingen waar je een leven lang mee bezig kunt zijn zonder er al re veel geld voor uit te geven. Een sterk voorbeeld daarvan is het bijeenbrengen van sigarenbandjes. Eén van de collectioneurs op dit gebied,
de heer H. Noordman in Zwolle, bezit ongeveer 80.000 verschillende sigarenbandjes en heeft op enkele uitzonderingen na nooit meer dan zes gulden voor zo'n papieren ringetje uitgegeven. Die uitzonderingen zijn drie series bandjes en kaarten waarmee John Kennedy, Robert Kennedy en Martin Luther King na hun dood werden herdacht. Voor dat drietal betaalde hij toen f 100,- Een koopje, vindt hij nog altijd.
En maar een klein bedrag in vergelijking met de duizenden guldens die op internationale veilingen al voor bijzondere bandjes zijn betaald.

Zulke uitzonderlijke exemplaren zijn bijvoorbeeld de sigarenbandjes van de beroemde pianist Arthur Rubinstein.
Die had een tabaksplantage op Cuba en deelde aan vrienden sigaren uit met zijn portret op het bandje.
Fel begeerd zijn ook de zogenoemde dubbelle Corona's uit Cuba met
Churchills portret op de bandjes.
Die laatste zijn nu zeldzaam, hoewel Churchill, naar verluidt, in totaal ruim 300.000 sigaren heeft gerookt ,allemaal slechts voor de helft.
Op zichzelf waren die bandjes niet duur ,in tegenstelling tot sigarenbandjes met kolibri-veertjes,goudraad en diamantslijpsel die rijke rokers hebben laten maken en die zich nu nog in kostbare collecties bevinden.

 

De eerste
De eerste sigaren werden gerookt door Indianen. Columbus, die in 1492 Amerika ontdekte, zag het ze doen.
Die inlanders vermengden de tabak overigens vaak met allerlei kruiden en paddenstoelen en rookten ook met andere doelen dan wij. Om pijn en kwalen te verdrijven bijvoorbeeld, of om met de goden in contact te komen.
De Spanjaarden produceerden de tabak in Europa, maar  het roken van sigaren bleef lang voorbehouden aan de adel van hun land.
Bovendien stak die gewoonte pas heel laat de Pyreneeën over.

 

 

Van de Delftse dokter Willem van der Meer weten wij dat hij al in 1590 studenten in Leiden opgerolde tabaksbladeren zag roken, maar in het algemeen hield men zich in die tijd toch aan de pijp. Zeker de Nederlanders die in de eigen teelt van tabak een prima bron van inkomsten hadden ontdekt.
Rond 1700 werd in ons land ongeveer 10.000.000 pond tabak verbouwd. Alleen al rond de stad Wageningen was 40% van de landbouwgrond bezet met tabaksplanten.
Die waren prima geschikt voor pijp en snuiftabak, maar door het vette blad absoluut niet voor sigaren.
Pas tegen het einde van de 18de eeuw werd sigaren roken een normaal verschijnsel en in 1826 werd in Kampen de eerste Nederlandse sigarenfabriek opgericht. Er zouden er vele volgen. De tabak ervoor kwam uit Oost-Indië.
De sigaren die toen werden gemaakt, hadden geen bandjes. Het ringetje om de sigaar werd omstreeks 1840 uitgevonden door Gustave Bock, één van de eerste Europeanen die een tabaksplantage in Cuba hadden en die er ook zelf woonde. Hij liet de naam van zijn producten op de bandjes zetten, een goedkope reclame die snelopgang zou maken.

Over het doel van de sigarenbandjes zijn de meningen verdeeld: Voormelde heer Noordman denkt dat ze in feite alle aangebracht worden om sigaren naambekendheid te geven. Voor die mening pleit, dat juist heel veel handgemaakte, kostbare sigaren  geen ringetjes hebben.
Zino Davidoff -niet de geringste onder de sigarenfabrikanten meent daarentegen dat de bandjes wel degelijk meer nut hebben: de ringetjes houden het dekblad bijeen ingeval er wat weinig gom is gebruikt om dat te doen. Bovendien, zegt hij, kunnen de bandjes de vingers van de roker beschermen tegen nicotine aanslag.

 

Meningsverschillen
Wanneer moet de roker het bandje verwijderen? Ook een brandende vraag met verschillende antwoorden.
Zo schreef Gustave Mallarmé: Hoe heerlijk was het als ik vroeger met mijn vader ging lunchen bij Paillard of Bigon en aan het einde van de maaltijd tien kisten schitterende sigaren werden gebracht: Valle, Clay, Upmann, en ik uit deze kisten welke mij deden dromen van mooie ballerina's die zouden optreden, een sigaar uitkoos en er het bandje afhaalde, want zo moet dat. Maar Zino Davidoff adviseert, het bandje er af te halen als de sigaar voor een vijfde deel is opgerookt, omdat hij dan de juiste temperatuur heeft en je nier meer bang hoeft te zijn dat het dekblad loslaat. Hij voegt daar overigens aan toe, dat er op dit punt geen etiquette bestaat. Hij zegt: “Er bestaan fantastische sigaren zonder bandje en afschuwelijke sigaren voorzien van bandjes overladen met goud en purper.”

 

 

Het verzamelen van sigarenbandjes werd in de jaren twintig van deze eeuw een ware rage. Er werden zelfs liedjes op gemaakt. De fabrikanten speelden handig op de nieuwe hobby in en zorgden voor een ruime aanvoer van verschillende bandjes rond dezelfde sigaren van hun merk.
Zo gebeurde het dat een sigarenfabriek een serie van 24 verschillende bandjes op normaal en groot formaat in vier verschillende kleuren uitgaf.
Een slimme, maar niet zo sympathieke manier om de drukkosten laag te houden en toch verzamelaars te lokken.
Sommige fabrikanten gaven fraaie en zelfs nuttige albums uit waarin de collectioneurs de bandjes konden bewaren. Washington, Willem II en Ritmeesters deden dat bijvoorbeeld.
Befaamd onder verzamelaars zijn vooral de albums van Washington: de Geschiedenis van de Schilderkunst,
de Geschiedenis van Amerika en de Geschiedenis van de Ruimtevaart.
De goedverzorgde boeken kostten toen maar een paar kwartjes en dienden te worden geïllustreerd met sigarenbandjes. Die zaten overigens al spoedig niet alleen meer om de sigaren. Ten behoeve van de verzamelaars legden de fabrikanten ook aparte bandjes onder in de dozen.

 Specialisatie
Het aantal verschillende sigarenbandjes is zo enorm groot, dat veel verzamelaars zich specialiseren.
Sommigen verzamelen alleen de bandjes van de sigarenfabrikant zelf waarvan de kleintjes om de sigaar hebben gezeten en de grote onder in de doos lagen. Anderen richten zich op bandjes van sigaren die als relatiegeschenk waren bedoeld en de naam van de gever dragen. Weer anderen gaven de voorkeur aan bandjes die helemaal nooit om sigaren hadden gezeten, maar alleen voor de verzamelaars worden geproduceerd.

 

En tenslotte zijn er veel mensen die zich op bepaalde thema's concentreren, zoals stripfiguren, schilderkunst, filmindustrie, beroemde mannen en ga zo maar door.
Aan mogelijkheden geen gebrek, maar er zijn dan ook naar schatting tussen de 400.000 en 600.000
verschillende sigarenbandjes geproduceerd en er komen er jaarlijks nog vele, vele bij.

 

 

 

 

Index